Bệnh đạo ôn cổ bông bùng phát, nguy cơ lặp lại mất mùa lịch sử

2020-04-02 18:19:05

Nhiều diện tích lúa Đông Xuân ở các tỉnh Bắc Trung Bộ đang vào giai đoạn trổ sớm. Tuy nhiên, tình hình thời tiết tại khu vực này từ nay đến giữa tháng 4/2020 được dự báo là nhiệt độ thấp, độ ẩm cao, trời âm u cộng với sương mù dày đặc vào sáng sớm. Đây là điều kiện thuận lợi để bệnh đạo ôn lây lan trên diện rộng.

Vụ Đông Xuân 2019 – 2020, khu vực Bắc Trung Bộ gieo cấy 351.175ha lúa. Hiện trà Đông Xuân sớm đang trổ và trà chính vụ sẽ trổ vào vài ngày tới đến giữa tháng 4/2020. Năm nay lúa trổ sớm hơn so với lịch thời vụ khoảng 7 – 10 ngày. Điều này góp phần thuận lợi để bệnh đạo ôn cổ bông phát triển và gây hại. Hiện diện tích lúa bị nhiễm đạo ôn đã hơn 5.000ha, trong đó tỉnh Nghệ An có diện tích bị hại nhiều nhất với 1.867ha. Tiếp theo là Quảng Bình 1.043ha, Quảng Trị 828ha, Hà Tĩnh 800ha và Thừa Thiên Huế 713ha. 

Nhiều diện tích lúa đông xuân trổ sớm trở thành "miếng mồi ngon" của đạo ôn cổ bông

Đạo ôn cổ bông, chỉ “phòng” không thể “trừ”

Đạo ôn cổ bông là bệnh nguy hiểm trên cây lúa. Theo các chuyên gia nông nghiệp, bệnh này chỉ có thể “phòng” chứ không thể “trừ”. Bên cạnh đó, tốc độ lây lan bệnh rất nhanh. Thời gian để bào tử nảy mầm và xâm nhiễm vào cổ bông đến khi biểu hiện ra ngoài thường chỉ kéo dài trong vài ngày. Gặp điều kiện thời tiết thuận lợi, thời gian này có thể còn được rút ngắn. Khi cây lúa bị khô cổ bông, bạc trắng bông thì cũng là lúc bệnh đã ở giai đoạn mãn tính. Đồng nghĩa với việc vô phương cứu chữa. Những nhóm giống có tỷ lệ nhiễm bệnh cao là VT- NA 6, Khang dân 18, J02, P6, Thiên ưu 8, TBR 225, Xi 23, BC 15, Q5, Bắc thơm 7, HC 95, P6, AC5, BH9, ADI…

Sản xuất không tuân thủ lịch thời vụ

Nếu theo đúng lịch thời vụ thì phải từ ngày 10 - 15/4, lúa vụ Đông Xuân ở Hà Tĩnh mới vào giai đoạn trổ tập trung. Thế nhưng hiện đã có hơn 300 ha lúa đang trổ vè và khoảng 5.500 - 6.000ha lúa chuẩn bị trổ. Nguyên nhân là do bà con đã xuống giống sớm hơn lịch thời vụ. Thậm chí có những giống lúa thuộc trà Xuân muộn như nếp 98, VT- NA 2… bà con vẫn hối hả xuống giống ngay đầu lịch. Việc gieo cấy theo “cảm hứng”, không tuân theo quy luật của thời vụ cũng như đặc tính sinh trưởng của cây lúa khiến lúa trổ gặp thời tiết mưa rét và dịch bệnh. Từ đó ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn của bông dẫn đến tỷ lệ hạt lép cao. Thực tế này một phần là do tập quán sản xuất tranh thủ của bà con nhưng bên cạnh đó cũng là do sự thiếu quyết liệt của chính quyền địa phương.

Nguy cơ lặp lại mất mùa lịch sử

Tỉnh Hà Tĩnh hiện đã có hơn 800 ha lúa “dính” bệnh đạo ôn cổ bông, với nhiều diện tích “cháy ổ” đột biến. Ngoài ra bệnh khô vằn cũng đã phát sinh và gây hại trên hơn 2.000ha lúa của tỉnh này.

Những ngày gần đây, bà con tại các huyện Cẩm Xuyên, Đức Thọ, Thạch Hà, Nghi Xuân… nháo nhào đi mua thuốc bảo vệ thực vật. Có hộ đã phun thuốc đến lần thứ 2 nhưng vẫn không thể làm dịch ngừng lây lan. 

Nhiều nông dân lo lắng bệnh đạo ôn có thể khiến mất mùa vụ Đông Xuân năm nay. Những lo lắng này không phải không có căn cứ. Bởi năm 2017, đạo ôn cổ bông đã khiến người dân Hà Tĩnh phải trải qua “cơn ác mộng” mất mùa lịch sử hơn 10 vạn tấn lúa. Hiện tồn dư chủng nòi đạo ôn cổ bông từ vụ Xuân 2017 vẫn còn trên đồng ruộng. 

Năm 2017, Hà Tĩnh mất mùa hơn 10 vạn tấn lúa

Để kịch bản buồn này không lặp lại, chính quyền tỉnh Hà Tĩnh đã có công điện chỉ đạo các địa phương chủ động triển khai phòng chống đạo ôn (cả lá và cổ bông). UBND tỉnh yêu cầu UBND các huyện, thành phố, thị xã chỉ đạo các phòng chức năng, Trung tâm Ứng dụng Khoa học kỹ thuật và Bảo vệ cây trồng, vật nuôi và UBND các xã, phường, thị trấn khẩn trương xử lý dứt điểm các diện tích lúa bị nhiễm bệnh đạo ôn lá nhằm hạn chế dịch bệnh lây lan; tập trung phòng trừ chuột, bệnh khô vằn trên các diện tích nhiễm và có nguy cơ nhiễm bệnh; giám sát chặt chẽ tình hình sinh trưởng của các trà lúa theo từng giống, từng địa phương và theo dõi diễn biến thời tiết để nhanh chóng lên phương án phòng chống dịch bệnh. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng yêu cầu các địa phương báo cáo trung thực, kịp thời về diễn biến tình hình dịch bệnh trên địa bàn, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng giấu dịch.

Cổng Nông Dân


Xem thêm


Cộng Ngay 10.000 Cho 100% Khách Hàng