Gốm Bàu Trúc – Làng nghề cổ nhất Đông Nam Á

2019-05-28 16:31:41

Với hơn một nghìn năm hình thành và phát triển, làng gốm Bàu Trúc được xem là ngôi làng cổ nhất Đông Nam Á. Đây là ngôi làng nổi tiếng với sản phẩm gốm thủ công mang nhiều nét đặc sắc hiếm có trong nghệ thuật làm gốm của người Chăm xưa.

Làng nghề gốm Bàu Trúc (thị trấn Phước Dân, huyện Bình Phước, tỉnh Ninh Thuận) nằm ở ven quốc lộ 1A, cách thành phố Phan Rang – Tháp Chàm khoảng 10km về phía Nam. Theo dân gian truyền tụng, nghề gốm Bàu Trúc có từ thời vua Po Klong Gara. Từ đó, nghề gốm nơi đây được “mẹ truyền con nối” qua các đời. Ngay từ khi lên mười, các cô gái đã được mẹ dạy cách làm gốm và phải làm được các sản phẩm, từ ấm, niêu đất đến chum, vại đựng nước…

Nghề gốm gắn liền với người phụ nữ Chăm từ lúc nhỏ cho đến lúc về già

Nguyên liệu để làm gốm Bàu Trúc cũng rất đặc biệt. Chỉ có loại đất sét được lấy từ bờ sông Quao mới đủ độ dẻo, mịn để chế tác gốm. Đất sau khi lấy về sẽ được trộn với loại cát mịn lấy từ dòng sông La theo một tỷ lệ nhất định tùy vào kích cỡ và công dụng của từng loại sản phẩm. 

Nét độc đáo đặc trưng của gốm Bàu Trúc là được người phụ nữ nắn và tạo hình gốm hoàn toàn bằng tay, không dùng bàn xoay như những làng gốm khác. Đất được đặt lên một cột đá tròn gọi là trụ và người phụ nữ phải xoay quanh cột đá để tạo hình thành những lọ hoa, bình nước, chum, vại…Điều này giúp gốm Bàu Trúc không có sản phẩm nào giống hoàn toàn sản phẩm nào.

Các sản phẩm gốm đều được tạo hình gốm hoàn toàn bằng tay của những người phụ nữ Chăm

Sản phẩm sau khi hoàn thành sẽ được đem phơi nắng 4 – 6 giờ. Sau đó, những người thợ sẽ dùng những mảnh sành, sứ hay nẹp tre để cắt, gọt, làm bóng láng, trang trí các hoa văn. 

Đa số hoa văn trên các sản phẩm gốm Bàu Trúc đều thể hiện về sông nước, thực vật hay chỉ đơn giản là những hình răng cưa, khắc vạch. Chính vì vậy, những sản phẩm gốm Bàu Trúc luôn mộc mạc, gần gũi, nhẹ nhàng nhưng lại mang vẻ đẹp rất riêng.
Tiếp đến sản phẩm sẽ được để trong mát từ 5 – 10 ngày trước khi xếp vào lò nung.
Các sản phẩm gốm sẽ được nung lộ thiên bằng rơm và củi trong khoảng  4 – 5 giờ nung với nhiệt độ lên đến 500 - 600ºC. Nhờ vào kinh nghiệm và bí quyết kỹ thuật nung truyền thống mà gốm Bàu Trúc có màu đặc trưng như: đỏ hồng, vàng đỏ, vệt nâu, đen xám… rất đẹp mắt. Điểm khác lạ giúp gốm Bàu Trúc được nhiều người ưa chuộng là đựng nước mát hơn những loại gốm thông thường.

Những màu sắc gốm không trùng lẫn dù nung chung một ngọn lửa

Nếu có dịp đến vùng đất Ninh Thuận, hãy tới thăm làng gốm Bàu Trúc để cảm nhận được nét đẹp văn hóa Chăm qua từng sản phẩm gốm.

Cổng Nông Dân

 

Xem thêm

Thức dậy tiếng khèn Mông

Đồng bào dân tộc Mông ở Bắc Kạn hiện vẫn giữ nhiều giá trị đặc sắc văn hóa khá nguyên sơ, đặc biệt là nghệ thuật múa khèn và chế tác khèn Mông.

Lễ cúng sức khỏe cho voi

Đối với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, voi không chỉ là tài sản lớn thể hiện sức mạnh của gia đình, dòng họ mà còn là hiện thân của sự may mắn...


Hoi Dap Nha Nong Voi Chuyen Gia