CB-Bệnh ở dạ dày của loài nhai lại - Phần 2: Chướng hơi dạ cỏ

2019-07-19 09:19:45

Trong các bệnh ở dạ dày của loài nhai lại thì bệnh chướng hơi dạ cỏ thường gặp chỉ sau bệnh bội thực dạ cỏ. Bệnh xảy ra nhiều vào đầu mùa mưa, làm vật nuôi bị chết do dạ cỏ chướng to, chèn ép tim và phổi dẫn đến cản trở tuần hoàn, hô hấp

Bò bị chướng hơi dạ cỏ (Ảnh: st)

1. Nguyên nhân
Có rất nhiều nguyên nhân khiến vật nuôi mắc bệnh chướng hơi dạ cỏ. Vì vậy, mọi người cần ghi nhớ những nguyên nhân này để phòng tránh cho vật nuôi:
- Vật nuôi ăn phải những thức ăn dễ lên men, sinh hơi (cỏ xanh, cỏ non có chứa nhiều nước, chất nhầy; những thức ăn có chứa nhiều gluxit như bã mía, cặn đường, thân cây ngô, ngọn mía; thức ăn có nhiều chất nhầy như dây khoai lang; thức ăn có nhiều protit thực vật như bã đậu).
- Vật nuôi ăn phải cây có độc như lá sắn, lá xoan, măng tre hoặc các dạng thức ăn có chứa muối nitrit bên trong như cây bắp cải trắng, lá lim.
- Chăn thả, cho vật nuôi lao động vào lúc thời tiết lạnh, có nhiều sương muối.
- Kế phát từ cảm nắng, bị què, bại liệt, ốm lâu ngày vật nuôi không đi lại, nằm lì một chỗ.
- Kế phát từ bệnh tụ huyết trùng, liệt dạ cỏ, dạ cỏ bội thực, tắc thực quản, viêm họng làm vật nuôi không ợ được hơi, viêm màng bụng.
- Bê, nghé mắc bệnh do bú sữa không tiêu.
- Do trúng độc Carbamit.

2. Triệu chứng
Khác với bệnh bội thực dạ dỏ, bệnh chướng hơi dạ cỏ xảy ra rất nhanh, chỉ sau 30 phút đến 1 tiếng sau ăn.
Khi bệnh mới phát, vật nuôi tỏ ra không yên, bồn chồn, bụng phình to. Đặc biệt vật nuôi rất đau đớn, luôn ngoảnh lại nhìn bụng, vẫy đuôi, cong lưng, hai thân sau thu vào bụng.
Sau một thời gian không được phát hiện và điều trị, bệnh sẽ ngày càng nặng: vật nuôi đau bụng rõ rệt, vã mồ hôi, sợ hãi, ngừng ăn, ngừng nhai lại. Do dạ cỏ chướng to, chèn ép tim phổi dẫn đến vật nuôi khó thở, tần số hô hấp tăng, dạng hai chân trước để thở.
Tĩnh mạch cổ phồng to, niêm mạc mắt, mũi, hậu môn xung huyết, sau đó tím bầm, đi tiểu liên tục do hệ thống tuần hoàn bị rối loạn, máu ở cổ và đầu không dồn về tim được.

3. Điều trị
Nguyên tắc điều trị: làm mọi cách thoát hơi trong dạ cỏ, ức chế sự lên men, tăng cường nhu động dạ cỏ đồng thời trợ tim, trợ sức. Bà con làm lần lượt theo các bước dưới đây.
Hộ lý:
Cho vật nuôi đứng trên nền dốc (đầu cao mông thấp) để dễ thở, xoa bóp dạ cỏ nhiều lần. Dùng nước lạnh dội vào nửa thân sau.
Dùng thuốc: 
Cho vật nuôi nhịn ăn, sau đó cho uống 1 trong các loại dung dịch sau để thải trừ chất chứa trong dạ cỏ:
+ Dung dịch MgSO4 với liều 50 - 100g/con hòa cùng 0,5 - 1 lít nước.
+ Nước dưa chua: 0,5 - 1 lít.
+ Bia hơi: 0,5 - 2 lít.
Kích thích ợ hơi:
- Xoa bóp vùng dạ cỏ
- Nắm lưỡi vật nuôi kéo nhịp nhàng lệnh về một bên nhiều lần.
Làm tăng nhu động dạ cỏ:
- Giã gừng tẩm vào rơm, vải thô chà liên tục 30 – 60 phút ở hông bên trái, thực hiện nhiều lần.
- Tiêm Pilocarpine (đối với bệnh chướng hơi kế phát sau bệnh liệt dạ cỏ).
Thực hiện các cách sau để hơi trong dạ cỏ thoát ra ngoài: 
- Dùng ống mềm (bằng cao su hoặc nhựa mềm) thông qua thực quản vào dạ cỏ, đồng thời dùng tay ấn mạnh vào hõm hông trái
- Moi phân ở trực tràng.
Tiêm thuốc trợ sức, trợ lực:

 Tiêm dưới da ngày 1 lần.
Lưu ý: Nếu dùng các biện pháp trên không hiệu quả, dạ cỏ vẫn chướng căng, nguy hiểm đến tính mạng vật nuôi thì phải cấp cứu bằng cách chọc Troca (cần có sự can thiệp của bác sĩ thú y).

4. Phòng bệnh
Không cho vật nuôi ăn quá nhiều cỏ non hoặc cây họ đậu, thức ăn nhiều chất nhầy như rau lang, rau muống non, thức ăn dễ lên men, sinh hơi khác.
Khi thay đổi thức ăn nên thay đổi từ từ để vật nuôi kịp thích nghi, không bị rối loạn tiêu hóa.
Khi vật nuôi mắc bệnh liệt dạ cỏ, bội thực, tắc thực quản, viêm họng làm vật nuôi không ợ hơi được, viêm màng bụng... cần kịp thời điều trị để tránh kế phát bệnh chướng hơi dạ cỏ.

Như vậy, trong phần 2 này, Cổng Nông Dân đã đưa ra các triệu chứng điển hình giúp bà con dễ dàng nhận biết cũng như cách phòng, trị bệnh Chướng hơi dạ cỏ. Trong phần tiếp theo, Cổng Nông Dân sẽ đưa ra các triệu chứng, cách phòng và điều trị bệnh Liệt dạ cỏ. Mời mọi người đón đọc.

Xem thêm: Bệnh ở dạ dày của loài nhai lại - Phần 1: Bội thực dạ cỏ

Cổng Nông Dân


Xem thêm






CB-Bệnh viêm vú trên dê nuôi

Viêm vú là dạng viêm tuyến sữa và bầu vú của con vật. Bệnh thường được gây nên bởi các vi khuẩn Staphylococcus spp, Corynebacterium spp, Streptococcus spp...





CB-Quy trình phòng bệnh cho dê

Cũng giống như các loại gia súc khác, để lựa chọn các cá thể dê làm giống phải chọn qua đời trước (ông bà, bố mẹ).