Miền Tây: Hạn mặn tấn công, nước ngọt còn quý hơn vàng

2019-04-18 16:22:42

Mùa mưa năm nay tại các tỉnh phía Nam đến muộn hơn 1 tháng so với mọi năm. Cộng với xâm ngập mặn ngày một lan rộng khiến tình trạng thiếu nước ngọt ở một số tỉnh miền Tây trở nên trầm trọng. Nhiều hộ gia đình phải đi hàng chục cây số để mua nước. Giá nước sinh hoạt cũng bị đẩy lên đến 200.000 đồng mỗi khối. Chính quyền địa phương phải dùng xe chở nước giúp người dân giải hạn.

Có tiền chưa chắc đã mua được nước ngọt

Hơn một tháng nay, những hộ dân ở xã Phước Vĩnh Đông, Cần Giuộc, Long An phải thay nhau thuê xe tải chở nước ngọt về dùng. Bởi tất cả bể chứa nước ngọt của người dân trong vùng đều đã cạn khô.

Thiếu nước sinh hoạt khiến cho cuộc sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Việc sử dụng nước cũng phải tiết kiệm hết sức. Việc tắm rửa phải dùng nước mặn, nước vo gạo cũng được tận dụng để tưới cây, cho vật nuôi uống.

Nước ngọt trở thành mặt hàng đắt đỏ, khi mỗi khối nước giờ có giá từ 60.000 đến 200.000 đồng. Trung bình mỗi hộ gia đình có 4-5 nhân khẩu, một tháng dùng tiết kiệm cũng tốn gần 2 triệu đồng tiền nước. Tính ra, đắt gấp mấy lần tiền đong gạo. Đấy là chưa kể một số hộ dân ở xa trung tâm, có tiền còn không mua được nước để xài. Giờ nước còn quý hơn vàng. Một người dân chia sẻ.

Cho đến nay, nắng nóng và xâm ngập mặn đã khiến hàng nghìn hộ dân tại vùng hạ của huyện Cần Giuộc lâm vào cảnh thiếu nước trầm trọng. Mặc dù Bộ Chỉ huy Quân sự Long An đã điều ba xe tải, mỗi ngày chở khoảng 20m3 nước ngọt đến các xã nhưng vẫn không đủ cung cấp cho các hộ dân.

Người dân Cần Giuộc (Long An) nhận nước ngọt miễn phí từ lực lượng quân sự.

Xâm ngập mặn đe dọa sản xuất nông nghiệp ở ĐBSCL

Thiếu nước không chỉ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt mà còn gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp. ĐBSCL vốn là vựa lúa lớn của cả nước, giờ ruộng đồng lại trong tình trạng không thể canh tác. Chút nước ngọt còn sót lại trong cống đập cũng đã bị nhiễm hóa chất từ phân bón, thuốc trừ sâu và tồn dư mầm bệnh. Vụ hè thu sắp tới, nỗi lo khi không có nước để xuống giống khiến bà con nông dân như ngồi trên đống lửa. Ở những cánh đồng trồng màu, nông dân phải dùng phễu tự chế để tưới nước cho tiết kiệm.

Tại tỉnh Trà Vinh, năm nay, tình trạng nước mặn xâm nhập được đánh giá là nặng nề hơn những năm trước. Hiện nước các kênh chính đều có độ mặn cao, từ 10 đến 30‰, không thể sử dụng cho sản xuất nông nghiệp. Công tác nạo vét kênh mương, vận hành thủy lợi cũng đã được Sở Nông nghiệp tỉnh này triển khai, để đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất cho 130.000ha lúa, cùng nước sinh hoạt cho người dân ở những vùng thường xuyên bị ảnh hưởng.

Xâm ngập mặn tại ĐBSCL  ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản xuất nông nghiệp

Tại Hậu Giang, hiện độ mặn đo được tại TP.Vị Thanh và huyện Long Mỹ đã ở ngưỡng  10-12‰. Ngành nông nghiệp của tỉnh cũng đã chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với hạn mặn để bảo vệ diện tích đất sản xuất của người dân. Tuy nhiên, với tốc độ xâm ngập mặn như hiện nay, hơn 15.000ha lúa, cây ăn quả và ao nuôi trồng thủy sản của huyện này cũng đang đứng trước nguy cơ nhiễm mặn.

Để ngăn chặn xâm ngập mặn tiến sâu vào ruộng đồng, Sở NN&PTNT các tỉnh Tiền Giang, Kiên Giang cũng đã chỉ đạo thực hiện việc đóng hệ thống cống đập. Với những địa phương chưa có hệ thống cống sông khép kín, ngành nông nghiệp đã khuyến cáo người dân đắp đập tạm trữ nước ngọt. Bên cạnh đó, việc mở các vòi nước ngọt công cộng cung cấp miễn phí cho 5.000 hộ dân các địa bàn ven biển, ven sông cũng đã được chính quyền tỉnh Tiền Giang triển khai.

Còn tại tỉnh Bến Tre, nước mặn đã vào sâu khoảng 40km trên các sông Hàm Luông, sông Tiền, Cổ Chiên. Nhiều nơi ở thành phố và một số xã tại huyện Mỏ Cày Bắc, Chợ Lách cũng bị ảnh hưởng.

Đâu là giải pháp?

Theo nhiều chuyên gia về khí tượng, hạn hán và xâm ngập mặn ở các tỉnh ĐBSCL là do hiện tượng El Nino (hiện tượng nước biển nóng lên) đã quay trở lại. Ngoài ra, việc các đập ở thượng nguồn chặn dòng chảy sông Mekong cũng ảnh hưởng đến lưu lượng nước đổ về khu vực này.

Bên cạnh đó, các đê bao ngăn lũ được bố trí dày đặc cũng là nguyên nhân khiến cho lượng nước dự trữ ở các vùng thấp trũng bị mất đi. Các vùng trũng như Tứ Giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười đóng vai trò là nguồn dự trữ nước ngọt để cung cấp cho mùa khô giờ đây đã cạn kiệt, tạo điều kiện cho nước biển tiến sâu nội đồng vào mùa hạn.

Chính vì vậy, để giảm bớt tình trạng khô hạn, xâm nhập mặn, các chuyên gia đề xuất ngưng phát triển đê bao khép kín. Tiến hành xây dựng khu dự trữ nước ngọt tại các địa phương ven biển và những khu vực đê bao không hiệu quả.

Để hạn chế những ảnh hưởng do xâm ngập mặn, bà con có thể chuyển đổi sang các mô hình thích ứng với đất nhiễm mặn, chịu hạn tốt. Một số cây trồng, vật nuôi, thủy sản có thể áp dụng như: sả, mãng cầu xiêm, nhãn, đậu, mè…; dê, cừu; tôm càng xanh. Hoặc mô hình xen kẽ tôm-lúa, 1 vụ lúa-1 vụ tôm, 1 vụ lúa-2 vụ tôm…

Mô hình xen tôm - lúa thích ứng với xâm ngập mặn.

Theo Cổng Nông Dân


Xem thêm

Nắng nóng kỷ lục tại châu Âu

Người dân châu Âu phải chống chọi những đợt nắng nóng gay gắt, cảnh báo bối cảnh nắng nóng kỷ lục có thể tiếp diễn với nhiệt độ lên trên mức 40 độ C


Hoi Dap Nha Nong Voi Chuyen Gia