Nhìn lại năm 2019 của ngành thủy sản: nụ cười và nước mắt

2019-12-31 15:49:21

Có thể nói, năm 2019 là năm khó khăn, thách thức của ngành thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh khó khăn, ngành thủy sản cũng đạt được những thành tựu nhất định.

Năm 2019, một năm đầy khó khăn với ngành thủy sản (Ảnh: minh họa)

1. Năm 2019, khó khăn bủa vây ngành thủy sản:
- Giá tôm giảm mạnh

Năm 2019, tôm thẻ chân trắng liên tục mắc các dịch bệnh như bệnh phân trắng, đốm trắng, hoại tử gan tụy, ảnh hưởng bởi thời tiết khắc nghiệt khiến tôm chết hàng loạt. Điển hình như vào tháng 5, tỉnh Quảng Ngãi phải tiêu hủy bắt buộc 4,34 ha tôm do nhiễm virus đốm trắng. Vào tháng 7, diện tích nuôi trồng thủy sản ở Bạc Liêu đã bị thiệt hại gần 5.300 ha, do tôm bị bệnh hoại tử gan tụy cấp. Đầu tháng 10, hàng chục hecta tôm nuôi ao hồ tại Quảng Nam mắc dịch đốm trắng, chết hàng loạt. Dịch bệnh liên tục xảy ra đã khiến nhiều người nuôi tôm lâm vào cảnh trắng tay, hàng trăm ao nuôi phải bỏ hoang.
Từ đầu tháng 3 đến tháng 9/2019, giá tôm thẻ chân trắng giảm do phải cạnh tranh xuất khẩu với Ấn Độ và Ecuador. Giá tôm hùm từ tháng 3 cũng giảm mạnh. Năm 2018, tôm hùm có giá 1,5 triệu đồng/kg, năm nay chỉ còn 1/3 mức giá trên. Trung Quốc bắt đầu kiểm soát chặt chẽ hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc tại biên giới nên việc xuất khẩu tôm trở nên khó khăn hơn.
- Cá tra lao đao
Không chỉ riêng tôm, năm 2019 cũng là năm đặc biệt khó khăn của cá tra. Từ tháng 3/2019, việc xuất khẩu cá tra sang một số thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ bắt đầu giảm. Cũng như đối với tôm, thị trường Trung Quốc thắt chặt việc nhập khẩu tiểu ngạch, ban hành yêu cầu khắt khe về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm khiến các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Việt Nam gặp khó. Thị trường Mỹ lại tìm kiếm các nguồn nhập khẩu khác như Canada, Chi Lê,… Thị trường Ả rập – Xê út vẫn đóng cửa đối với sản phẩm thủy sản. Một số quốc gia lân cận như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ đã phát triển nuôi cá tra. Việt Nam giờ phải chịu sức ép cạnh tranh lớn. Giá cá tra nguyên liệu giảm liên tục từ cuối tháng 3 đến nay. Đỉnh điểm, cá tra lâm vào tình cảnh “càng bán càng lỗ”. Vào tháng 9/2019, giá cá tra thương phẩm tại Tp. Cần Thơ tiếp tục ghi nhận mức giảm sâu, chỉ còn 19,500 đồng/kg. Trung bình, cứ thu hoạch 100 tấn cá thương phẩm, người nuỗi lỗ hơn 300 triệu đồng.
- Thẻ vàng EU
Thủy sản Việt Nam chính thức bị EU rút thẻ vàng ngày 23/10/2017, do vi phạm về đánh bắt thủy sản ngoài phạm vi hải phận của nước ta và khai báo các sản phẩm không đúng theo yêu cầu. Cho tới hiện tại, Việt Nam vẫn phải chịu thẻ vàng của EU. Do phải chịu thẻ vàng nên việc xuất khẩu hải sản sang EU đã giảm mạnh. Trong các thị trường xuất khẩu hải sản của Việt Nam, EU từ ví trí thứ 2 đã tụt xuống đứng thứ 5.

2. Bên cạnh những khó khăn là những thành tựu của ngành thủy sản:
- Công nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, kiểm soát sản phẩm cá và cá Siluriformes của Việt Nam

Với ngành thủy sản, tin vui nhất là sau hơn 3 năm nỗ lực hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; tuyên truyền, tập huấn cho nông dân và xây dựng hệ thống chế biến đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm, thì ngày 31/10/2019,  Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ đã chính thức công bố quyết định công nhận tương đương hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm cá da trơn của Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc Hoa Kỳ công nhận tương đương hệ thống trên đối với sản phẩm cá tra, đã giúp Việt Nam bổ sung doanh nghiệp đăng ký xuất khẩu cá tra vào Hoa Kỳ, tạo tiền đề thuận lợi cho năm 2020.
- Xuất khẩu tôm khởi sắc
Bước vào quý III năm 2019, tình hình xuất khẩu tôm đã khả quan hơn. Sau khi Bộ Thương mại Mỹ công bố mức thuế chống bán phá giá lần thứ 13 (POR13) là 0% đối với 31 doanh nghiệp Việt Nam, xuất khẩu tôm sang nước này đã tăng.
- Trang bị thiết bị giám sát hành trình
Đến 30/11, đã có 2.229/2618 tàu cá có chiều dài từ 24 m trở lên được trang bị thiết bị giám sát hành trình, đạt 85,1%; 5.864/27.856 tàu cá có chiều dài từ 15 - 24 m được trang bị thiết bị giám sát hành trình, đạt 21,1%.

3. Năm 2020: Khó khăn và giải pháp của ngành thủy sản
- Những khó khăn của ngành thủy sản trong năm 2020

Tại Hội nghị tổng kết năm 2019 và kế hoạch năm 2020 của Tổng cục Thủy sản diễn ra ở Hà Nội, nhiều đại biểu nhận định, năm 2020, ngành thủy sản vẫn phải đối điện với nhiều khó khăn. Dịch bệnh trên tôm nhất là EHP, thời tiết khắc nghiệt, tổn thất sau thu hoạch, nguồn lợi thủy sản suy giảm, thực thi pháp luật trên biển,… là những khó khăn, thách thức của ngành thủy sản. Từ ngày 31/3/2020, EU quy định Ethoxyquin sẽ không được sử dụng trong tất cả các loại thức ăn thủy sản. Các doanh nghiệp thủy sản trong nước sẽ gặp khó khăn trong xuất khẩu vào EU. Vì hiện tại, các sản phẩm thức ăn thủy sản đều sử dụng loại chất này để bảo quản.
- Những biện pháp để vượt qua khó khăn
Thủy sản muốn vào được thị trường Mỹ và Trung Quốc phải khai báo xuất xứ, chứng minh tính pháp lý về nguồn gốc. Vì vậy, ngành thủy sản Việt Nam đã siết chặt quy định yêu cầu đăng ký vùng nuôi. Từ 2020, nếu không đăng ký nuôi trồng thủy sản lồng bè hoặc không đăng ký đối tượng thủy sản chủ lực sẽ bị phạt tiền từ 10 – 15 triệu đồng.
Thực hiện vùng cấm khai thác, cơ cấu lại đội tàu gắn liền với công tác tái tạo và phục hồi nguồn lợi thủy sản. Tăng cường phối hợp, điều tra, xử phạt tàu cá vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định (IUU) để “gỡ thẻ vàng” cho thủy sản. Thực hiện chuyển giao công nghệ, phát triển và nhân rộng các mô hình sản xuất; xúc tiến thương mại, mở rộng và khai thông thị trường xuất khẩu hiệu quả. Phát huy lợi thế từ NTTS như nuôi ở biển để góp phần giảm ô nhiễm môi trường, giảm thất thoát sau thu hoạch và bảo vệ biển.
Trước quy định Ethoxyquin không được sử dụng trong tất cả các loại thức ăn thủy sản, Tổng Cục Thủy sản đã có văn bản khẩn yêu cầu ngành nông nghiệp các địa phương, VASEP cùng các đơn vị sản xuất thức ăn phải tăng cường thông tin hướng dẫn và có kế hoạch sản xuất phù hợp với quy định mà EU đưa ra.

Hi vọng trong năm 2020, ngành thủy sản sẽ khắc phục được những khó khăn trên và phát triển mạnh hơn nữa.

Cổng Nông Dân
 


Xem thêm


Hoi Dap Nha Nong Voi Chuyen Gia