Nhìn lại năm 2019 - một năm đầy “sóng gió” của ngành chăn nuôi nước ta

2019-12-31 11:05:36

Năm 2019 có thể nói là một năm đầy sóng gió cho ngành chăn nuôi nước ta. Bên cạnh những yếu tố khách quan như dịch bệnh, thời tiết, thị trường thì còn một số vấn đề phát sinh từ nội tại của ngành chăn nuôi.

Dịch bệnh hoành hành

Ngày 19/2/2019, tức là chỉ vài ngày sau Tết Nguyên đán, Bộ NN&PTNT nước ta chính thức công bố thông tin: dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện tại Việt Nam. Từ 2 ổ dịch đầu tiên được phát hiện ở Hưng Yên và Thái Bình, 7 tháng sau, dịch đã càn quét đến hết 63 tỉnh và thành phố trên cả nước. Tính đến trung tuần tháng 12, tổng số lợn bị bệnh buộc phải tiêu hủy là gần 6 triệu con với trọng lượng 342.802 tấn. Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, Chính phủ đã chi hơn 5.000 tỷ đồng để thực hiện công tác phòng, chống dịch. Cho đến nay, dịch bệnh cơ bản đã được khống chế, nhưng nhiều hộ gia đình vẫn chưa thể phục hồi sản xuất.

Không chỉ dịch tả lợn châu Phi, ngành chăn nuôi nước ta còn phải đối mặt với nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm khác. Trên gia súc, dịch tai xanh, lở mồm long móng đã xảy ra trên địa bàn các tỉnh: Bắc Kạn, Hà Giang, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị…, buộc Bộ NN&PTNT phải đưa ra công điện khẩn để triển khai phương án phòng chống dịch. Còn trên gia cầm, các chủng virus A/H5N1, A/H5N6 cũng đã bùng phát tại nhiều địa phương như Nghệ An, Cần Thơ, Quảng Ninh, Bắc Kạn, Đắk Lắk… gây thiệt hại lớn cho các hộ chăn nuôi.

Cạnh tranh từ ngoại nhập

Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) chính thức có hiệu lực trong năm 2019. Sự kiện này đã mở ra nhiều cơ hội cho ngành chăn nuôi Việt Nam nhưng cũng đem đến không ít thách thức. Nhiều hàng hóa khi nhập vào nước ta đã được xóa bỏ hoặc giảm thuế quan. Một số mặt hàng như thịt lợn, thịt gà, thịt bò đông lạnh và các sản phẩm từ thịt, sữa… nhân cơ hội này ồ ạt nhập vào nước ta. 

Giá gà nhập khẩu chỉ từ 19.800 đồng/kg, giá thịt bò nhập từ Mỹ cũng rẻ bất ngờ, chỉ 30.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá thành để nuôi 1 kg gà ở nước ta đã từ 24.000 - 25.000 đồng. Ngành chăn nuôi trong nước chưa kịp phục hồi bởi dịch bệnh lại đứng trước sức ép cạnh tranh lớn ngay trên sân nhà, cả về giá lẫn chất lượng sản phẩm. 

Giá cả nhiều biến động

Sau dịch tả lợn châu Phi, nhiều hộ đã chuyển đổi sang nuôi gia cầm hoặc đại gia súc như bò, dê, cừu. Điều này dẫn đến quy mô gia cầm tăng chóng mặt, phá vỡ quy hoạch của ngành chăn nuôi.

Trong khi giá thịt dê, thịt bò tăng cao, có thời điểm sốt giá lên đến 140.000 đồng/kg dê hơi và 85.000 đồng/kg thịt bò hơi, thì giá gia cầm lại lên xuống rất bấp bênh. Vào khoảng tháng 3/2019, giá trứng gà chạm đáy, còn 1.000 – 1.200 đồng/quả; một quả trứng vịt cũng chỉ có giá 2.000 đồng. Cùng với dịch bệnh, giá các sản phẩm chăn nuôi của nước ta cũng bị chịu tác động lớn từ thị trường. Lượng gà nhập khẩu tăng cao, đẩy giá gà trong nước giảm mạnh, chỉ từ 12.000 – 13.000 đồng/kg. Người chăn nuôi thua lỗ nặng nề. 

Năm 2019 cũng là năm bão giá của mặt hàng thịt lợn. Dịch bệnh tả lợn châu Phi đã khiến nguồn cung thịt lợn bị thiếu hụt lớn so với nhu cầu thị trường. Giá thịt lợn bị đẩy lên cao. Từ 38.000 đồng/kg khi mới bùng phát dịch, đến nay, giá lợn đã chạm mốc 100.000 đồng/kg ở một số địa phương. Những ngày gần đây, giá lợn đã được điều chỉnh giảm nhờ lượng hàng nhập khẩu, tuy nhiên, đây vẫn là mức giá kỉ lục.

Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, song bên cạnh đó, ngành chăn nuôi nước ta cũng đạt được nhiều thành tựu. 

Xuất khẩu khả quan

Theo số liệu từ Bộ NN&PTNT, tính đến hết tháng 9/2019, kim ngạch xuất khẩu của ngành chăn nuôi đã đạt 855,4 triệu USD. 

Nổi bật là xuất khẩu mật ong, đạt gần 23.000 tấn, trị giá 28,7 triệu USD. Sau 7 năm đàm phán nỗ lực giữa 2 quốc gia, Việt Nam đã có thể xuất khẩu chính ngạch mặt hàng này sang thị trường Trung Quốc. Bên cạnh đó, xuất khẩu các sản phẩm sữa cũng đạt 230 triệu USD; xuất khẩu nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi đạt 516 triệu USD.

Ước tính, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi cả năm 2019 có thể đạt tới 1,2 tỷ USD. 

Chủ động phòng chống dịch

Mặc dù dịch tả lợn châu Phi cho đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, thế nhưng Việt Nam chúng ta đã và đang nghiên cứu ra vacxin để phòng bệnh. Bước đầu có nhiều tín hiệu khả quan. Vào tháng 1/2020 tới đây, các chuyên gia nông nghiệp Mỹ sẽ sang Việt Nam để cùng nghiên cứu vacxin phòng dịch bệnh này. Qua đó cho thấy, nước ta đã có một bước tiến mới, chủ động trong khâu phòng chống dịch bệnh.

Điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành chăn nuôi nước ta vẫn còn nhiều bất cập.

Điểm yếu của ngành chăn nuôi nước ta là quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, theo kiểu “mạnh ai nấy làm” và nằm chủ yếu trong khu dân cư. Vì vậy, rất khó để mở rộng quy mô và áp dụng các công nghệ tiên tiến vào sản xuất cũng như khó có khả năng kiểm soát dịch bệnh. Bên cạnh đó, sự thiếu liên kết giữa các cơ sở chăn nuôi với nhau và với các doanh nghiệp là kẽ hở để khâu trung gian ép giá. 

Hơn nữa, trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, ngành chăn nuôi phải luôn chủ động hội nhập, bắt kịp xu hướng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh. Điều này đòi hỏi ngành chăn nuôi phải không ngừng đổi mới và hoàn thiện. 
Sắp tới đây, khi Luật Chăn nuôi 2018 có hiệu lực từ 1/1/2020, Việt Nam sẽ từng bước xây dựng một ngành chăn nuôi khép kín. Hướng đến một nền chăn nuôi an toàn, từ đó nâng cao giá trị xuất khẩu các sản phẩm chăn nuôi trong thời gian tới. 

Cổng Nông Dân


Xem thêm


Cộng Ngay 10.000 Cho 100% Khách Hàng
Hoi Dap Nha Nong Voi Chuyen Gia