Sự thật về xoài Việt Nam trên đất Mỹ: Khó để đứng vững.

2019-05-25 09:11:16

Sau 10 năm nỗ lực đàm phán của cả 2 bên, vào giữa tháng 4/2019, những lô xoài đầu tiên của nước ta đã có mặt tại thị trường Mỹ. Một tín hiệu đáng mừng là phần lớn người tiêu dùng Mỹ cho rằng trái xoài của Việt Nam rất thơm ngon, đặc biệt là giống xoài cát Hòa Lộc. Tuy nhiên, theo doanh nghiệp xuất khẩu, tốc độ tiêu thụ tại thị trường này đang ngày càng giảm mạnh. 
Cách đây một tháng, công ty xuất nhập khẩu (xnk) Đại Tân, ở bang California (Mỹ), nhập khẩu 8 tấn xoài đầu tiên của Việt Nam sang Mỹ, cùng với nhà cung cấp ở nước ta là công ty xnk Chánh Thu. Hai công ty này đã đưa vào thị trường Mỹ hơn 50 tấn xoài Việt Nam. Thế nhưng, phía công ty Đại Tân cho biết, họ sẽ xem xét lại việc nhập khẩu xoài, do lượng tiêu thụ đã giảm mạnh. Nguyên nhân chính là do giá xoài nước ta quá cao, cao hơn rất nhiều lần so với xoài nhập khẩu vào Mỹ từ các nước khác.
Bà Nguyễn Thị Xuân Lan- đại diện công ty xnk Đại Tân, cho biết: chỉ tính chi phí sản xuất xoài tại Việt Nam cũng đã cao hơn nhiều so với các nước trên thế giới. Đến khi xuất khẩu, giá thu mua phải cao hơn giá trong nước. Chưa kể, so với Thái Lan, giá cước máy bay và phí chiếu xạ cũng cao hơn rất nhiều. Gộp lại những chi phí đó dẫn đến giá xoài Việt Nam khi đến thị trường Mỹ là quá cao.

Quả xoài Việt Nam phải đảm bảo các chỉ tiêu chất lượng của Mỹ

Ngoài cản trở lớn nhất là giá thành cao, một nguyên nhân khác là chất lượng xoài không được đảm bảo. Mặc dù được vận chuyển bằng đường hàng không với yêu cầu giữ lạnh, thế nhưng ngay khi vừa mở hàng ra, nhiệt độ bên trong luôn ở mức 35 - 80 độ C. Đã có những thùng xoài bị “luộc chín” ngay khi tới Mỹ, số còn lại bị suy giảm chất lượng rất nhanh. Thế nên dù đã giảm giá mạnh nhưng lượng tiêu thụ vẫn không tăng. Theo bà Lan, lúc đầu công ty dự kiến bán ra với giá 60USD/thùng, tuy nhiên, hiện tại chỉ bán ở mức 45USD/thùng nhưng sức đẩy hàng vẫn không mạnh. 
Tốc độ tiêu thụ giảm dần, chất lượng lại giảm nhanh khiến công ty Đại Tân phải đem 200 thùng xoài tượng da xanh tồn đọng gần 1 tuần qua ra lọc lại trước khi chuyển tới khách hàng. Hơn 1/3 trong số đó đã phải loại bỏ vì không đảm bảo chất lượng. Tính về thời gian, sau 1 tuần là thời điểm những trái xoài này đến tay người tiêu dùng, nhưng thực tế đã không thể sử dụng được nữa. 
Về phía doanh nghiệp cung cấp, công ty Chánh Thu cũng đã thừa nhận là do chưa có kinh nghiệm nên đã chọn những quả xoài quá già cho lô đầu tiên, cộng với điều kiện bảo quản chưa tốt dẫn đến khi sang đến Mỹ thì bị chín sớm. Vì vậy, họ sẽ rút kinh nghiệm cho các lô hàng sau. 

Khâu bảo quản đang là điểm yếu của nông sản nước ta

Để có thể xuất khẩu, xoài không những đảm bảo về chất lượng mà còn phải có mẫu mã đẹp. Trong khi đó, chỉ có 10% sản lượng xoài nước ta có thể đáp ứng được các tiêu chí này. Do đó, giá thu mua xoài xuất khẩu cũng cao hơn 20% so với xoài thường. 
Chênh lệch giá thu mua chỉ là một trong nhiều khoản chi phí khiến giá thành xoài xuất Mỹ tăng cao. Chi phí lớn nhất nằm ở khâu vận chuyển. Đơn cử như xoài tượng da xanh, giá thu mua tại vườn 30.000 đồng/kg nhưng để xuất sang Mỹ, chi phí đã tăng lên gấp 3 lần. Trong đó riêng tiền vận chuyển bằng máy bay đã vào khoảng 80.000 đồng cho mỗi kg. Nếu không bán được với mức giá 200.000 đồng/kg, doanh nghiệp cầm chắc thua lỗ.
“Một đồng tiền hàng, ba đồng tiền cước” đang là thực tế cản trở xuất khẩu của trái cây Việt Nam. Hiện nay, cước hàng không đi Australia từ 2,6 – 3USD/kg, châu Âu 2,9 – 3,2USD/kg, Mỹ từ 3 - 4USD/kg. Con số này đang cao gấp đôi so với các nước trong khu vực, chưa kể chi phí chiếu xạ, kiểm dịch, đóng gói, bảo quản, làm thủ tục hải quan…Nếu không giảm được các chi phí hoặc vận chuyển bằng đường biển, thì xoài Việt Nam rất khó để có thể đứng vững ở thị trường này.
Vì vậy, để tăng sức cạnh tranh cho trái cây Việt Nam, cần kêu gọi các hãng hàng không giảm cước phí vận chuyển, về lâu dài là tăng cường tập trung cho khâu bảo quản. Một số nước láng giềng như Thái Lan cũng đã có hỗ trợ về cước hàng không để vận chuyển hoa quả. Do đó, giá cước của họ thấp hơn nhiều so với Việt Nam. Mặc dù Bộ NN&PTNT nước ta cũng đã tổ chức các cuộc hội thảo kêu gọi các hãng hàng không giảm giá cước nhưng cho đến nay, việc này vẫn chưa thể thực hiện được. Trong khi đó, ước tính nếu chi phi vận chuyển nước ta giảm bằng các nước thì lượng xuất khẩu sẽ tăng gấp đôi. Đây là bài toán đặt ra không chỉ cho các doanh nghiệp và nông dân mà còn cho cả ngành nông nghiệp nước ta, đòi hỏi sự vào cuộc một cách đồng bộ và quyết liệt. 
Hiện các tỉnh An Giang, Đồng Tháp của nước ta đã xuất khẩu xoài sang Mỹ nhưng chỉ đang ở mức thăm dò thị trường và thị hiếu người tiêu dùng. Hi vọng trong tương lai không xa, cùng với những thay đổi tích cực từ xuất khẩu, trái xoài Việt Nam sẽ có được vị trí và thương hiệu trên thị trường khó tính nhất thế giới này. 

Cổng Nông Dân


Xem thêm