Trung Quốc đẩy mạnh nuôi cá tra, người nuôi Việt cần phải làm gì?

2018-11-30 17:16:12

Hiện nay, cá tra đang ở mức cao và người nuôi lãi tới 8.000 - 10.000 đồng/kg, tương đương khoảng 2 tỉ đồng/héc ta. Nhưng niềm vui này có thể chẳng kéo dài lâu vì một trong những thị trường xuất khẩu lớn của cá tra Việt Nam là Trung Quốc đang tăng cường nỗ lực để nuôi cá tra và ngành này đang phát triển mạnh.

Doanh nghiệp Trung Quốc chuyển hướng

Trung Quốc đang là thị trường xuất khẩu lớn nhất của cá tra Việt Nam. Theo thống kê của Hiệp hội Xuất khẩu và Chế biến Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, trong 5 năm gần đây, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc luôn tăng trưởng mạnh, với mức tăng từ 21 - 31%/năm. Trong 10 tháng đầu năm 2018, giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc đạt 437,9 triệu USD, tăng 30,6% so với cùng kỳ 2017 và chiếm 23,5% tổng xuất khẩu mặt hàng này.

Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc trong thời gian tới sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam cho biết hiện một số doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Trung Quốc đang chuyển dần đầu tư sang nuôi cá tra trong nước và tính toán cho hoạt động xuất nhập khẩu trong tương lai. Chính vì vậy, khả năng xuất khẩu cá tra Việt Nam vào thị trường Trung Quốc đang gặp một thách thức rất lớn.

Nguyên nhân dẫn đến việc Trung Quốc chuyển sang nuôi cá tra là cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ đã khiến cá rô phi Trung Quốc bị "thất thế" nặng nề trên thị trường xuất khẩu Mỹ. Do đó, các công ty nước này đang nỗ lực chuyển hướng sang việc sản xuất cá tra trước hết phục vụ nhu cầu của thị trường trong nước và tính toán cho hoạt động xuất khẩu cá tra trong tương lai.

Khó khăn lớn nhất đối với ngành cá tra Trung Quốc hiện nay là chất lượng thịt thấp hơn nhiều so với cá tra của Việt Nam, thịt cá có màu vàng khiến người tiêu dùng ngần ngại. Tuy nhiên, bà Ran Chunli, Giám đốc mảng thủy sản của Evergreen Group nhận định: Vấn đề thịt cá tra Trung Quốc có màu vàng hoàn toàn có thể giải quyết được nhờ thay đổi công thức cho ăn và thành phần thức ăn. Đồng thời, nếu Trung Quốc có thể nuôi cá tra giống, hiện tượng cá thịt vàng cũng sẽ được giảm đáng kể. Hiện tại, Trung Quốc vẫn đang phải nhập khẩu cá tra giống từ Việt Nam. Nhưng trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tự phát triển loài cá tra giống riêng, phù hợp với khí hậu trong nước.

Thị trường Mỹ, EU tăng trưởng khả quan

Bên cạnh những tín hiệu kém vui từ thị trường Trung Quốc thì trong năm 2018 cá tra Việt Nam lại nhận tín hiệu lạc quan từ những thị trường truyền thống Mỹ và EU.

Năm 2018 xuất khẩu cá tra sang Mỹ có nhiều lạc quan hơn năm trước. Kể từ đầu quý III/2018, xuất khẩu cá tra sang thị trường này tăng mạnh. Riêng trong tháng 9/2018, giá trị xuất khẩu cá tra sang Mỹ đạt gần 48 triệu USD, tăng 152,5% so với cùng kỳ năm 2017. Với đà tăng này Mỹ sẽ nhanh chóng vượt qua Trung Quốc, vì hiện nay chênh lệch kim ngạch giữa 2 thị trường này chỉ 10,13 triệu USD.

Xuất khẩu cá tra sang Mỹ tăng mạnh. Ảnh: Internet

Tại thị trường EU, xuất khẩu cá tra sang EU năm 2018 được coi là có nhiều thay đổi bất ngờ. Tính đến hết tháng 9/2018, giá trị xuất khẩu cá tra sang khối thị trường này đạt 176,4 triệu USD, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài những thị trường truyền thống xuất khẩu cá tra đang chuyển  dần khẳng định vị thế tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là tại thị trường Ai Cập cũng mức tăng trưởng ấn tượng. Trong 8 tháng đầu năm 2018, tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường Ai Cập đạt 24,2 triệu USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm trước.

Từ những phân tích thị trường xuất khẩu trên có thể thấy:

Hiện nay, Trung Quốc, Mỹ và EU là 3 thị trường tiêu thụ cá tra lớn nhất của Việt Nam, đóng góp khoảng 57% tổng sản lượng cá tra xuất khẩu. Chính vì vậy, xuất khẩu cá tra vào các thị trường này tăng lên hay giảm xuống sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất cá tra của Việt Nam.

Thị trường Trung Quốc dù có tiềm năng tăng trưởng cao nhưng cũng như các loại nông sản khác, xuất khẩu cá tra sang thị trường này luôn tiềm ẩn nguy cơ khó lường. Hơn nữa, xuất khẩu sang Trung Quốc chủ yếu qua đường tiểu ngạch nên không đòi hỏi cao về chất lượng. Điều này khiến người nông dân không ý thức về nâng cao chất lượng sản phẩm. Hậu quả là khi Trung Quốc không nhập khẩu thì sản phẩm cá tra Việt Nam không đạt tiêu chuẩn chất lượng để xuất khẩu sang những thị trường khó tính khác.

Từ trước đến nay, Mỹ và EU là hai thị trường truyền thống của cá tra Việt Nam và thị phần tại các thị trường này vẫn luôn được đảm bảo. Đặc biệt, từ quý III/ 2018, xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ và EU tăng mạnh. Dự báo, từ nay tới hết năm 2018, mức tăng trưởng này còn tiếp tục duy trì. Vì vậy, người nuôi cá tra Việt Nam vẫn nên xác định Mỹ và EU là những thị trường quan trọng nhất. Việc chú trọng xuất khẩu vào Mỹ và EU còn giúp người nuôi đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn quốc tế, từ đó cá tra Việt Nam dễ dàng tiếp cận các thị trường khác.

Phân tích của chuyên gia Agritech

(Tham khảo: vietnambiz.vn, vneconomy.vn, cafef.vn)


Xem thêm

Thịt mát sẽ đập nát thịt ấm

Thịt mát là sản phẩm được tiêu thụ tại các quốc gia tiên tiến trên thế giới (như EU, Mỹ). Trong tương lai, thịt mát cũng là...


Hoi Dap Nha Nong Voi Chuyen Gia