Việt Nam tham gia EVFTA, nông dân sẽ “thua ngay trên sân nhà” nếu không thay đổi

2019-06-29 14:58:52

Hiệp định thương mại tự do (EVFTA) sẽ được ký vào ngày 30/6/2019 sau 9 năm đàm phán liên tục là cơ hội lớn cho nông sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu. Liệu nông dân có chấp nhận những khó khăn về việc thay đổi tập quán canh tác để có thể cạnh tranh hay sẽ thua ngay trên sân nhà.

Thị trường nông sản Việt sẽ có được cơ hội thuận lợi khi tham gia EVFTA.

Lợi thế cho nông sản Việt Nam
Hiện nay, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu đến 5 tỷ USD nông sản sang thị trường EU. Khi hiệp định thương mại tự do được ký kết, nông sản Việt Nam có cơ hội rất lớn bởi châu Âu là một thị trường lớn với dân số gần 1 tỷ người.
Theo Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc, Việt Nam là nước được hưởng lợi nhất so với các quốc gia tham gia Hiệp định thương mại tự do lần này. Nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam sẽ được hưởng những ưu đãi về thuế suất.
Các loại nông sản chủ lực như: cà phê, hạt tiêu, mật ong tự nhiên sẽ được hưởng thuế suất 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực.
Có 520/556 các sản phẩm rau củ quả, rau củ quả chế biến, nước ép hoa quả sẽ có thuế về 0%.
Khoảng 50% số sản phẩm thủy sản Việt Nam sẽ được xóa bỏ thuế và 50% sản phẩm còn lại sẽ cắt giảm thuế trong thời gian tới theo lộ trình từ 3 - 7 năm.
Thuế của 59,95% dòng sản phẩm chăn nuôi sẽ về 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực. 
Thuế của 87,55% dòng sản phẩm lâm sản về 0%.
Bên cạnh những lợi thế về giảm thuế suất cho các mặt hàng nông sản thì Hiệp định tự do thương mại còn tạo cơ hội cho ngành nông nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận các công nghệ hiện đại như: công nghệ sản xuất giống, trang thiết bị đến kinh nghiệm sản xuất, quản lý và quản trị của các nước tham gia hiệp định.
Nguy cơ thua trên sân nhà
Hiệp định thương mại tự do mang đến những cơ hội lớn nhưng cũng tạo ra không ít khó khăn, thách thức đối với nông nghiệp Việt Nam. Các mặt hàng nông sản trong nước sẽ phải cạnh tranh gay gắt với hàng hóa nước ngoài khi các hàng rào thuế quan được giảm bớt và loại bỏ. Nếu vẫn giữ thói quen sản xuất nhỏ lẻ, chỉ quan tâm đến số lượng mà ít quan tâm đến chất lượng thì nông sản của chúng ta không những mất các thị trường xuất khẩu mà còn có nguy cơ thua ngay trên sân nhà. 
Đơn cử, thuế suất cắt giảm xuống 0% sẽ tạo áp lực lớn cho ngành chăn nuôi trong nước. Sản phẩm ngành chăn nuôi sẽ chịu cạnh tranh lớn ngay tại thị trường trong nước cả về giá và chất lượng sản phẩm. Thời điểm hiện nay, giá lợn hơi trong nước bình quân 35.000 – 40.000 đồng/kg. Trong khi ở Canada là khoảng 25.000 đồng/kg, ở Mỹ chỉ khoảng 20.000 đồng/kg. Nếu hiệp định thương mại tự do có hiệu lực. Thịt lợn của các nước nhập về Việt Nam với thuế suất 0% thì thịt lợn trong nước khó có thể cạnh tranh được.
Trở ngại lớn đối với các sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam khi xuất khẩu là kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Hơn nữa, những tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của các quốc gia nhập khẩu ngày càng khắt khe. Nếu không thay đổi cách làm, các mặt hàng nông sản Việt Nam sẽ gặp khó khi xuất khẩu sang các thị trường khó tính. Trong lịch sử, nhiều loại nông sản của Việt Nam bị các nước nhập khẩu trả về khi có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất cấm vượt mức cho phép. Tiêu biểu như: thanh long, rau ngót tươi, mùi tàu có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép, chất cấm trong cá tra, tôm xuất khẩu …
Muốn hội nhập quốc tế, nông dân Việt Nam bắt buộc phải thay đổi. Không thể giữ mãi lối sản xuất nhỏ lẻ, không theo quy hoạch, không tìm hiểu thị trường tiêu thụ, cũng không có nhãn mác, xuất xứ hàng hóa hay các thông số tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan. Phải xác định thực hiện tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, tham gia chuỗi liên kết sản một cách tự nguyện, vì lợi ích của chính mình.

Cổng Nông Dân


Xem thêm