Xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp sang Trung Quốc - chưa bao giờ hết lo!

2019-08-23 08:31:26

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn đối với các mặt hàng nông nghiệp của Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường bấp bênh, tồn tại nhiều nỗi lo đối với doanh nghiệp và nông dân nước ta.

Trung Quốc phá giá đồng nhân dân tệ

Trung Quốc phá giá đồng nhân dân tệ đã có ảnh hưởng tiêu cực đến các nước xung quanh, trong đó có Việt Nam - quốc gia vốn có mặt hàng nông sản được xuất khẩu nhiều sang Trung Quốc.

Trước đây, Trung Quốc mua 1 tấn gạo của Việt Nam với giá 2.400 nhân dân tệ, bây giờ họ phải bỏ ra 2.800 nhân dân tệ để mua. Chính vì vậy, thương nhân Trung Quốc quay sang ép giá thương nhân Việt Nam. Các loại nông sản khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự.

“Bất chợt Trung Quốc phá giá đồng nhân dân tệ, thì doanh nghiệp cũng điêu đứng, mà doanh nghiệp khó thì nông dân cũng bị ảnh hưởng trực tiếp rất nhiều”, bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu cho biết. 

Thay đổi chính sách

- Chỉ được phép nhập khẩu chính ngạch

Trước đây, hầu hết xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch. Đặc biệt, 2 năm gần đây, thương lái Trung Quốc thu mua mạnh qua đường tiểu ngạch với giá cao khiến nông dân ồ ạt trồng, diện tích nông sản các loại đều tăng nhiều. Nhưng hiện nay, Trung Quốc đã thay đổi chính sách là không được nhập khẩu tiểu ngạch. Trong khi đó, Việt Nam mới chỉ có 9 loại trái cây được phép xuất khẩu chính ngạch sang đây, dẫn đến nhiều loại trái cây khác tiêu thụ rất khó khăn, nông dân "điêu đứng".

- Thay đổi danh mục sản phẩm thủy sản nhập khẩu

Từ ngày 16/6/2019 đến nay, Trung Quốc có những thay đổi trong danh mục sản phẩm thủy sản nhập khẩu. Trong đó, nước này chỉ cho nhập khẩu tôm thẻ chân trắng đông lạnh của Việt Nam, còn tôm thẻ chân trắng ướp đá không còn trong danh mục vào thị trường Trung Quốc. Sự thay đổi này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu nói riêng, nuôi tôm ở Móng Cái nói chung.

Tăng cường kiểm soát, “siết” chặt nhập khẩu

Gạo cùng nhiều loại nông sản khác của Việt Nam bị Trung Quốc “siết” nhập khẩu, cụ thể họ đưa ra các quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc…

Vì siết chặt nhập khẩu nên trong tháng 7, rau quả xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 44%, mức giảm mạnh nhất trong thị trường xuất khẩu của Việt Nam. Hiệp hội rau quả dự báo, xuất khẩu hàng rau quả những tháng cuối năm 2019 tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. 
Ngay cả những sản phẩm được xuất khẩu chính ngạch, phía Trung Quốc cũng đã tăng cường kiểm soát hơn so với trước đây. Đặc biệt, khi kiểm tra nếu phát hiện có dịch hại, thì phía Trung Quốc có quyền trả hàng về bất cứ lúc nào.

Tắc nghẽn lưu thông, hạn chế phương tiện vận chuyển qua cửa khẩu

Hầu hết các loại trái cây xuất sang Trung Quốc có giá không ổn định, nhất là khi bị hạn chế phương tiện vận chuyển qua lại cửa khẩu.

Thanh long xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc 

Tại cửa khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc, việc tắc nghẽn lưu thông của các phương tiện vận chuyển trái cây đã làm cho giá trái cây giảm thê thảm. Cụ thể, các loại trái cây gồm dưa hấu, dừa xiêm và thanh long rớt giá nặng nề. Dưa hấu chỉ ở mức hơn 6.000 đồng/kg, thanh long ruột trắng giá 6.000 – 7.000 đồng/kg, giảm 50% so với tháng trước, dừa xiêm từ 90.000 đồng/chục, giảm xuống còn 40.000 đồng/chục. Với mức giá này nhà vườn không có lãi, thậm chí thua lỗ. 
Theo các doanh nghiệp kinh doanh trái cây và nhà vườn tỉnh Tiền Giang, hầu hết các loại trái cây xuất sang Trung Quốc giá cả không ổn định. Đặc biệt, Trung Quốc thường xuyên tái diễn cảnh “đóng” cửa khẩu hay hạn chế phương tiện vận chuyển qua lại cửa khẩu, làm cho đầu ra của trái cây bấp bênh.
  
Vượt qua khó khăn
Thị trường Trung Quốc đã trở nên khó tính hơn rất nhiều. Vì vậy, đã đến lúc nông dân và doanh nghiệp cần phải cải tiến phương thức theo hướng đồng bộ, bài bản trong chuỗi giá trị để chinh phục được các thị trường khó tính, không chỉ riêng Trung Quốc.

Cổng Nông Dân


Xem thêm